Mark D. Fairchild
John Wiley & Sons Ltd
June 2013
473 Pages (3rd edition)
منبع نوری، چشم و جسم، سه رکن اساسی برای دیدن است. سیستم بینایی انسان برای مشاهده اجسام مختلف، از هر سه رکن با هم استفاده می کند و به همین دلیل، با تغییر سطح روشنایی، منبع نوری، زاویه دید انسان نسبت به جسم یا هر تغییر دیگری که در شرایط مشاهده ایجاد شود، درک انسان از ظاهر رنگی جسم، متفاوت می شود. به طور مثال:
- رنگ نور خورشید در زوایای مختلف دید، تغییر می کند.
- رنگ لباس زیر منبع نوری فلورسنتی در ویترین یک فروشگاه با رنگ همان لباس در زیر نور روز متفاوت است.
- رنگ تصویر چاپ شده روی کاغذ با رنگ همان تصویر در مانیتور، تفاوت دارد.
مدلهای ظاهر رنگی، به منظور پیش بینی ظاهر رنگی اشیا در شرایط مختلف مشاهده، طراحی شده اند. اشباع، روشنایی و خلوص، ویژگی های نسبی و فام، غنای رنگی و درخشندگی، ویژگی های مطلق ظاهر رنگی هستند. هر مدلی که قادر باشد حداقل یکی از ویژگی های نسبی ظاهر رنگی را توصیف کند جز مدلهای ظاهر رنگی محسوب می شود. برخی از مدلهای معروف در این زمینه، مدل ظاهر رنگی نایاتانی، هانت و CIECAM هستند.
ویرایش سوم کتاب “مدلهای ظاهر رنگی”، شامل 21 فصل است و طیف وسیعی از دانشی را که یک پژوهشگر، برای درک مفهوم مدلهای ظاهر رنگی نیاز دارد در اختیار او قرار می دهد.
فصل اول و دوم این کتاب، به خواننده کمک میکند تا ابتدا درک درستی از سیستم بینایی انسان پیدا کند. فصل اول به ساختار چشم انسان می پردازد و در فصل دوم، نحوه ادراک بصری در شرایط مشاهده مختلف را تشریح می کند.
در فصل سوم، ابتدا مفهوم رنگ، منبع نوری و روشنایی مطرح شده و در ادامه محاسبات مربوط به مقادیر محرکه های سه گانه، توابع رنگ همانندی و تبدیل های تطبیق رنگی بیان می گردد. در انتهای فصل نیز، ابتدا دو فضارنگ CIELAB و CIELUV معرفی و سپس فرمولهای اختلاف رنگ مربوط به آنها توضیح داده شده است.
فصل چهارم کتاب” مدلهای ظاهر رنگی”، پارامترهای مورد استفاده در مدلهای ظاهر رنگی مانند فام، غنای رنگی و در خشندگی تعریف و توضیح داده می شود.
در فصل 5، چند نمونه از سیستم های رنگ منظم – سیستم هایی که بر مبنای منطق خاصی، به چینش رنگها کنار هم می پردازد- معرفی می شود. کتاب رنگ مانسل و سیستم رنگ Swedish Ncs از آن جمله هستند.
فصل 6، پدیده های ظاهر رنگی مانند اثر آبنی، اثر هلسون-جاد، اثر استیون و …معرفی می شود. در انتهای فصل نیز مطالبی راجع به پایداری رنگی گفته شده است.
فصل هفتم کتاب، شرایط مشاهده استاندارد و تاثیر شرایط مختلف دید، روی نتایج ارزیابی رنگ را توضیح می دهد.
در فصل 8 و 9، تطبیق رنگی و مدلهای مربوط به آن توصیف می شود.
از فصل 10 تا 16 وارد بحث اصلی کتاب یعنی ملدهای ظاهر رنگی می شود. فصل دهم پس از تعریف و بیان مفهوم مدلهای ظاهر رنگی، مدل CIELAB را معرفی می کند و در فصول بعدی به ترتیب به تعریف و بیان مزایا و معایب روش های نایاتانی، هانت، مدل RLAB، مدل CIECAM97 ، مدل ZLABو مدل CIECAM02 می پردازد.
فصل 17ام کتاب، آزمون های مختلف مدلهای ظاهر رنگی مانند آزمون کیفی، آزمایش مستقیم مدلها و تخمین مقدار ویژگی های ظاهری را مطرح می نماید.
فصل هجدهم و نوزدهم، کاربردهای مدلهای ظاهر رنگی را نشان می دهد. در فصل 18، کاربرد این مدلها در اندازه گیری و تعیین مشخصات رنگی مانند کاربرد در تعیین اندیس ماماریزم و تعیین اختلاف رنگ بیان می شود و در فصل بعد به مبحث دوباره تولید رنگ، پرداخته شده است.
در فصل 20ام، پس از بیان نسل جدیدی از مدلهای ظاهر رنگی که به نام مدلهای ظاهر تصویر شناخته می شوند، مدل ظاهر تصویر iCAM معرفی و توضیح داده می شود.
فصل آخر کتاب -که در ویرایش سوم به کتاب افزوده شده است- به بیان مفهوم محدوده دینامیکی بالا و کاربرد آن در عکاسی می پردازد.
Color appearance model، کتاب جامع و موفقی در حوزه مدلهای ظاهر رنگی است که علاوه بر اینکه برای محققین و دانشجویان علاقه مند به پژوهش در این زمینه، مناسب است، می تواند به افراد شاغل در صنعت نیز کمک زیادی نماید و دانش آنها را برای موفقیت دراین حیطه افزایش دهد.
گردوآوری و تنظیم: فائزه مولا
مطالب بیشتر